1. “Özgürlük Savaşçıları” Sorunu (Freedom Fighters’ Problem)
Uluslararası alandaki temel tartışma şudur:
Ulusal kurtuluş hareketleri yürüten “özgürlük savaşçılarının” eylemleri terörizm sayılabilir mi?
Bu konuda üç yaklaşım vardır:
1️⃣ Birinci Görüş (Geniş İstisna)
-
Bazı devletler, kendi kaderini tayin mücadelesi kapsamındaki eylemlerin — sivillere yönelik olsa bile — terörizm olarak nitelendirilemeyeceğini savunur.
-
Pakistan, Mısır, Ürdün, Suriye gibi devletlerin çekinceleri bu çizgidedir.
-
Ancak bu görüş hukuki belirsizlik yaratır:
Bu eylemler terörizm değilse, hangi hukuk uygulanacaktır?
2️⃣ İkinci Görüş (IHL’ye Tabi Ama Terörizm Değil)
-
Ulusal kurtuluş mücadelelerindeki eylemler terörizm değildir,
-
Ancak uluslararası insancıl hukuka aykırıysa savaş suçu oluşturur.
-
Örneğin:
3️⃣ Üçüncü (Ara) Görüş – Baskın Görüş
2. Barış Zamanında Terörizmin Tanımı Var mı?
Metnin kilit iddiası şudur:
Barış zamanında terörizme ilişkin örf ve adet hukuku kuralı oluşmuştur.
Bu görüşe göre:
Dayanaklar
STL Temyiz Dairesi (2011)
STL, barış zamanında terörizmin örf ve adet hukuku suçu olduğunu açıkça kabul etmiştir.
Terörizmin Unsurları (STL §85)
-
Suç teşkil eden fiil (öldürme, kaçırma, bombalama vb.)
-
Amaç:
-
Ulusötesi unsur
3. Manevi Unsur (Mens Rea)
Terörizm için iki katmanlı kast gerekir:
-
Genel kast
-
Özel kast (dolus specialis)
👉 Sıradan suçtan farkı burada ortaya çıkar.
4. Terörizm – Savaş Suçu İlişkisi
Silahlı Çatışmada Terörizm
📌 Roma Statüsü madde 8’de açıkça geçmese bile:
5. Terörizm – İnsanlığa Karşı Suç
Terör eylemleri şu şartlarla insanlığa karşı suç olabilir:
-
Yaygın veya sistematik saldırının parçasıysa
-
Sivillere yönelmişse
-
Devlet veya örgüt politikasıyla bağlantılıysa
-
Fail, bu bağlamın farkındaysa
Örnek fiiller:
Genel Sonuç
Metnin vardığı sonuç net:
Barış zamanında terörizmin tanımı vardır ve bu tanım örf ve adet hukukunda yerleşmiştir.
Silahlı çatışmada ise terör eylemleri çoğu durumda savaş suçu veya insanlığa karşı suç olarak nitelendirilir.