AB-D

 ABD eyaletlerinin bağımsızlık ihtimali, hem hukuki (anayasal) hem de siyasi/askeri açılardan neredeyse imkansıza yakın bir durumdur. Ancak bu konu, özellikle Texas gibi eyaletlerde sıkça siyasi bir sembol olarak gündeme getirilir.

Durumu üç ana başlıkta inceleyebiliriz:

1. Hukuki Engel: "Bölünmez Bir Birlik"

ABD Anayasası'nda bir eyaletin birlikten ayrılmasına (secession) izin veren bir madde yoktur.

• Texas v. White (1869): ABD Yüksek Mahkemesi, İç Savaş sonrası verdiği bu tarihi kararda, eyaletlerin tek taraflı olarak birlikten ayrılamayacağına hükmetmiştir. Karara göre ABD, "yok edilemez eyaletlerden oluşan, yok edilemez bir birlik"tir.

• Anayasa Değişikliği: Bir eyaletin yasal olarak ayrılabilmesi için tüm eyaletlerin 3/4'ünün onayını gerektiren devasa bir anayasa değişikliği gerekir ki bu siyasi bir mucize demektir.

2. Siyasi ve Sembolik Hareketler: "Texit"

Özellikle Texas'ta "Texas Milliyetçi Hareketi" gibi gruplar, İngiltere'nin AB'den ayrılmasına (Brexit) atıfta bulunarak "Texit" söylemini kullanıyor.

• Neden Texas? Texas, ABD'ye katılmadan önce kısa bir süre (1836-1845) bağımsız bir cumhuriyet olduğu için bu kültürel miras üzerinden bir retorik yürütülüyor.

• Gerçeklik Payı: Eyalet meclislerine sunulan tasarılar genellikle sembolik kalıyor ve halkın çoğunluğu ekonomik/askeri riskler nedeniyle tam bağımsızlığa sıcak bakmıyor.

3. Ekonomik ve Askeri Bağımlılık

Bir eyaletin bağımsız olması durumunda çözülmesi gereken devasa sorunlar vardır:

• Para Birimi ve Ticaret: Doların kullanımı, federal ticaret anlaşmaları ve gümrük duvarları eyalet ekonomisini felç edebilir.

• Ordu ve Savunma: Eyalet sınırları içindeki federal askeri üsler (nükleer silahlar dahil) kime ait olacak? ABD ordusunun böyle bir bölünmeye izin vermesi askeri açıdan mümkün görülmüyor.

• Emeklilik ve Sosyal Güvenlik: Milyonlarca vatandaşın federal hükümetten aldığı sosyal yardımlar ve emekli maaşları ne olacak?

---

Güncel Tartışma: "Yumuşak Ayrılık" (Soft Secession)

Tam bağımsızlık yerine, bugün ABD'de daha çok "eyalet haklarının güçlenmesi" tartışılıyor. Demokrat eyaletlerin (California gibi) çevre yasalarında, Cumhuriyetçi eyaletlerin (Texas, Florida gibi) ise eğitim ve silah yasalarında federal hükümetle çatışması, "fiili bir kutuplaşma" yaratıyor.

Özetle: Kağıt üzerinde bir eyaletin bağımsız olması için ya yeni bir İç Savaş çıkması ya da ABD sisteminin tamamen çökmesi gerekir. Mevcut dünya düzeninde hiçbir eyalet, ABD'nin küresel gücünden ve ekonomik şemsiyesinden çıkmanın maliyetini karşılayamaz.